Profesor Gracjan Cimek: “Koronakryzys jako geopolityczny i społeczno – kulturowy blitzkrieg XXI wieku”

W dniu 28 listopada 2020 roku o godz. 12 odbędzie się wykład prof. Gracjana Cimka z Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni pt. Koronakryzys jako geopolityczny i społeczno–kulturowy blitzkrieg XXI wieku.

Globalizacja stworzyła sytuację daleko idącej współzależności państw i narodów. Dlatego wirus COVID 19 spowodował niespotykane dotąd turbulencje przekraczające granice państw i kontynentów. Ze względu na ich wszechstronność obecną sytuację globalną można określić mianem KoronaKyzysu (KK). Wykładowca stosunków międzynarodowych, Prof.  Gracjan Cimek z AMW, w swoim wykładzie skupi się na wpływie KoronaKyzysu na rywalizację miedzynarodową i procesy globalizacji. Ukaże w jaki sposób jego siła uderzeniowa wygenerowała nowe problemy nie tylko w sferze gospodarki, ale przede wszystkim życiu społeczno – kulturowym, tak bardzo odczuwane przez nas wszystkich.

Wykład online dostępny będzie na https://www.facebook.com/muzeumkociewie.

Zapraszamy serdecznie.

Piotr Fudziński: „Między Słupią a Wierzycą, cmentarzyska kultury pomorskiej z Kaszub i Kociewia”

Dnia 23 listopada 2020 roku o godzinie 15.00 na Facebooku Muzeum Ziemi Kociewskiej ukaże się prezentacja multimedialna pod tytułem „Między Słupią a Wierzycą, cmentarzyska kultury pomorskiej z Kaszub i Kociewia”

 

Cmentarzyska kultury pomorskiej (VII-III w. p. n. e.) z terenu Pojezierza Kaszubskiego i starogardzkiego były obiektem zainteresowań badawczych od lat pięćdziesiątych XX wieku. Badania ratownicze i wykopaliskowe pozwoliły uratować od zniszczenia liczne groby z okresu wczesnej epoki żelaza. Pozyskane z nich zabytki trafiały do Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Zadanie, projekt pod nazwą „Między Słupią a Wierzycą, cmentarzyska kultury pomorskiej z Kaszub i Kociewia” obejmuje publikację dotychczas niepublikowanych badań terenowych z lat 1956-2000. W dużej części jest to symboliczna „archeologia dawnych dni”, związana z badaniami o niekomercyjnym i naukowym charakterze. Lista stanowisk objętych opracowaniem obejmuje 29 stanowisk. Analizę archeologiczną wspierają badania specjalistyczne tj. analiza antropologiczna, badania petrograficzne ceramiki, analizy kości zwierzęcych i węgli drzewnych oraz laserowe badania zabytków brązowych.

 

 

KOMUNIKAT

Kochani ❤️ od dnia 7 listopada 2020 roku do odwołania Muzeum Ziemi Kociewskiej będzie zamknięte dla zwiedzających.   

Jeśli będziecie mieć do nas jakieś sprawy, pytania i w czymkolwiek możemy pomóc, to prosimy o kontakt telefoniczny (58 56 246 75), mailowy (muzeum-starogard@wp.pl) lub na Facebooku Muzeum Ziemi Kociewskiej w Starogardzie Gdańskim.

 

Pozdrawiamy serdecznie i życzymy przede wszystkim dużo zdrowia i pogody ducha.  

Natalia Tołsty – “Medycyna tradycyjna w Meksyku”

Dnia 13 listopada 2020 roku o godzinie 16.00 na muzealnym profilu na Facebooku będzie można obejrzeć prezentację i posłuchać prelekcji pani Natalii Tołsty – podróżniczki oraz absolwentki archeologii i kulturoznawstwa – na temat “Madycyny tradycyjnej w Meksyku”.

Słowo curandero  pochodzi od hiszpańskiego czasownika curar, czyli leczyć, zatem osoba określana tym tytułem powinna posiadać wiedzę na temat technik leczniczych. W Mezoameryce nazywa się tak znachorów, czyli osoby bez formalnego wykształcenia medycznego, którzy funkcjonują w systemie tradycyjnej medycyny ludowej, curanderismo i zajmują się leczeniem ludzi. Dobry curandero podpowie, jak wyleczyć mal ojo, susto lub espanto, co w swoich praktykach używa yerbero i do czego potrzeba specjalnych proszków? Jednak w związku z tym, że obecnej sytuacji podróże są raczej niewskazane, warto posłuchać opowieści o meksykańskich znachorach w zaciszu własnego, ciepłego kąta.

O curanderos oraz ich sposobach na różne choroby opowie Natalia Tołsty, podróżniczka rozmiłowana w spotkaniach z innymi kulturami, zawsze szukająca nowych sposobów na przekroczenie własnej strefy komfortu, na co dzień zmagająca się z rozprawą doktorską w Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

Olgierd Felczak – wczesny i środkowy neolit na Pojezierzu Starogardzkim

Dnia 15 października 2020 roku o godz. 15 w Ratuszu odbędzie się wykład Olgierda Felczaka, kierownika Działu Epoki Kamienia i Wczesnej Epoki Brązu Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, w ramach projektu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Projekt dotyczący wczesnego i środkowego neolitu na Pojezierzu Starogardzkim stanowi podsumowanie wieloletnich badań archeologicznych nad najstarszymi społecznościami rolniczymi wymienionego obszaru. Dotyczy to okresu chronologicznego między 5000 a 3000 lat  p.n.e.  Należy podkreślić, iż po raz pierwszy tak wszechstronnie, zaprezentowane zostaną najważniejsze elementy życia pierwszych mieszkańców Kociewia, którzy prowadzili osiadły tryb życia. Końcowym efektem projektu będzie publikacja w ramach której, poznamy charakter egzystencji wymienionych społeczeństw i podstawowe cechy ich kultury materialnej. Dowiemy się między innymi o wyglądzie osiedli  uprawianych roślinach oraz o bardzo zróżnicowanej wytwórczości ceramicznej związanej ze zmieniającymi się kulturami neolitycznymi na obszarze Pojezierza Starogardzkiego.

Z powodu sytuacji epidemicznej związanej z COVID 19 liczba miejsc w Ratuszu jest ograniczona. Dlatego zgłoszenia prosimy kierować na adres emeilowy muzeum-starogard@wp.pl lub telefonicznie (58) 562 46 75.

Małgorzata Karczmarzyk – człowiek w przestrzeni muzealnej

W dniu 5 października 2020 roku o godz. 15.00 zapraszamy na wykład dr Małgorzaty Karczmarzyk: “Człowiek w przestrzeni muzealnej”

 

Wykład odbędzie się stacjonarnie w Ratuszu Miejskim oraz będzie transmitowany na żywo na profilu FB Muzeum Ziemi Kociewskiej w Staroardzie Gdańskim. Wykład połączony będzie z prezentacją dorobku twórczego i pedagogicznego dr Małgorzaty Karczmarzyk. Prezentacja związana z wykładem dotyczyć będzie takich zagadnień jak np.: sztuka współczesna w przestrzeni muzealnej, emancypacyjny charakter sztuki, sztuka współczesna w oczach dzieci i dorosłych, warsztaty muzealne, jak edukować przez sztukę najmłodsze pokolenie, muzeum realne vs. wirtualne – przykładowe wirtualne galerie w Polsce i na świecie.
Małgorzata Karczmarzyk – artysta malarz, pedagog, doktor nauk humanistycznych, animator kultury, tutor, coach, Rotarianka, wykładowca na Uniwersytecie Gdańskim. Łączy działalność artystyczną z naukowo-dydaktyczną. Ukończyła Gdańską Akademię Sztuk Pięknych oraz magisterskie studia pedagogiczne na Uniwersytecie Gdańskim, gdzie następnie obroniła doktorat w 2009 roku. Zajmuje się głównie malarstwem, rysunkiem, kolażem i fotografią. Napisała ponad 50 publikacji, których problematyka związana jest m.in. z pedagogiką sztuki, edukacją artystyczną, komunikacją wizualną, edukacją medialną. Miała około 50 wystaw w kraju i za granicą. Prowadziła warsztaty plastyczne m.in. w Polsce, w Szwecji, w Turcji, w Niemczech, w USA, w Irlandii, na Ukrainie oraz w Portugalii. W swoich działaniach artystyczno-badawczych stara się łączyć aparaturę pojęciową sztuki oraz nauki udowadniając, że dziedziny te jedynie pozornie są od siebie odległe.
Z powodu sytuacji epidemicznej związanej z COVID 19 liczba miejsc w Ratuszu jest ograniczona. Dlatego zgłoszenia prosimy kierować na adres emeilowy muzeum-starogard@wp.pl lub telefonicznie (58) 562 46 75.

 

Wykład online Macieja Stawiskiego

Zapraszamy na wykład online Macieja Stawiskiego pod tytułem “Bernardyni w Świeciu w XVIII. wieku – społeczność klasztorna”. Wykład odbędzie się 24 września o godzinie 18.00 na facebookowym profilu Muzeum.

 

W Świeciu nad Wisłą w latach 1625-1821 istniał klasztor bernardynów – zakonników w brązowych habitach. Bernardyni byli bardzo ważną częścią kultury staropolskiej. Głosili płomienne kazania, objeżdżali za jałmużną szlacheckie dwory, prowadzili bractwa religijne. Słynęli również z porywczego charakteru oraz zamiłowania do jadła i napoju. Byli gorącymi polskimi patriotami. Stali się dlatego tak ważnym elementem klimatu tamtej epoki. Nie przez przypadek też Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu” umieścił pokutującego za swoje dawne przewiny Jacka Soplicę właśnie w habicie bernardyńskim. Na wykładzie online historyk z UMK – mgr Maciej Stawiski – opowie nam więcej o ludziach, którzy tworzyli społeczność klasztoru bernardynów w Świeciu w XVIII wieku. Warto poznać bowiem zakonników, którzy odgrywali tak ważną rolę w życiu religijnym
i kulturalnym przodków współczesnych mieszkańców Kociewia.

Europejskie Dni Dziedzictwa

Europejskie Dni Dziedzictwa – wspólna inicjatywa Rady Europy i Unii Europejskiej, mająca na celu promowanie zabytków. W projekcie uczestniczą wszystkie państwa członkowskie Rady Europy, w tym także Polska, która włączyła się do akcji w 1993 roku.
Europejskie Dni Dziedzictwa to największy w Europie projekt społeczno-edukacyjny, a także najważniejsze święto zabytków kultury Starego Kontynentu. Głównym celem EDD jest szeroko pojęta edukacja historyczna i kulturalna, promowanie różnorodności regionalnego dziedzictwa kulturowego, podkreślenie wspólnych korzeni kultury europejskiej oraz propagowanie dialogu międzykulturowego.

Co roku we wrześniu kraje, w których odbywa się to wydarzenie, udostępniają do zwiedzania szerokiej publiczności liczne zabytki i miejsca kultury, a także organizują wykłady, wystawy i inne imprezy towarzyszące skierowane do różnorodnej grupy odbiorców, co nadaje wydarzeniu uniwersalnego wymiaru.

Idea Europejskich Dni Dziedzictwa narodziła się 3 października 1985 roku w Granadzie podczas II Konferencji Rady Europy. Francuski minister kultury zaproponował wtedy rozszerzenie na całą Europę zainicjowanych we Francji rok wcześniej Dni Otwartych Zabytków, podczas których po raz pierwszy wszyscy mogli bezpłatnie zwiedzać obiekty niedostępne na co dzień. Przez kolejne lata inicjatywa ta cieszyła się dużym zainteresowaniem i poparciem społecznym. W 1991 roku zainspirowało to Radę Europy do ustanowienia Europejskich Dni Dziedzictwa.

Koordynatorem Europejskich Dni Dziedzictwa w Polsce jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, którego jednym z celów jest popularyzacja dziedzictwa kulturowego, edukacja społeczna i uwrażliwienie na problematykę ochrony zabytków

Podczas trwania Europejskich Dni Dziedzictwa (od 12 do 20 września 2020 roku) pragniemy ożywić nasze media społecznościowe poprzez częste wstawianie postów związanych w rozmaity sposób z hasłem „Moja droga”. Będą to zarówno eksponaty Muzeum Ziemi Kociewskiej, które często skrywane w magazynach nie miały jeszcze okazji ujrzeć światła dziennego (muzealia z działu historycznego, archeologicznego i etnograficznego), które wytyczały drogę twórczą artystów, były kamieniami milowymi oraz dowodami historii regionu czy sentymentalnymi pamiątkami związanymi ze znanymi osobistościami oraz ich podróżami. Chcemy też pokazać wieloaspektowość pojęcia “droga”, zarówno jako elementu mapy, pokonywania kilometrów, podróży do konkretnego celu, do wolności, do lepszego jutra, ale także transformacji artystycznej i wewnętrznej, a niekiedy tułaczki lub ucieczki przed czymś.

Muzeum Ziemi Kociewskiej kończy 40 lat

Zamysł powołania do życia instytucji historycznej jakim jest obecnie istniejące Muzeum Ziemi Kociewskiej sięga drugiej połowy lat 50 – tych ubiegłego wieku. Po odwilży politycznej w 1956 roku zostało założone Zrzeszenie Kociewskie, które stawiało sobie za cel integrację społeczności kociewskiej oraz jej obronę przed unifikacją tożsamości kulturowej środowiska.

Zadaniem Zrzeszenia Kociewskiego było pokazanie piękna i kultury ludowej, przełamanie bierności społeczności kociewskiej oraz zachęcenie do swobodnego wypowiadania się w gwarze kociewskiej.

W 1961 r. w ówczesnym Powiatowym Domu Kultury otwarto wystawę tradycyjnego sprzętu ludowego oraz twórczości ludowej Kociewia. Udało się zgromadzić około trzysta eksponatów będących dorobkiem twórców ludowych – rzeźbiarzy Edmunda Zielińskiego ze Zblewa, Alojzego Stawowego z Bietowa, Henryka Drozdowskiego ze Starogardu i Jana Giełdona z Czarnej Wody. Wystawa ta stała się zalążkiem małego muzeum regionalnego, którego siedziba mieściła się wówczas w Baszcie Gdańskiej. Oficjalne otwarcie miało miejsce we wrześniu 1965 r.

Kolejnym etapem działalności tej lokalnej placówki historyczno – kulturalnej było powołanie do życia Stacji Upowszechniania Wiedzy o Regionie. Wszechstronnej pomocy nowo tworzonej placówce muzealnej udzieliło już prężnie działające Towarzystwo Miłośników Ziemi Kociewskiej. Na bazie tej placówki, po przekazaniu jej pomieszczeń  w ratuszu na rynku, otwarto w 1975 r. pierwszą stałą ekspozycję etnograficzną, poświęconą kulturze ludowej Kociewia.

Te działania zaowocowały powołaniem do życia dnia 10 września 1980 r. Muzeum Ziemi Kociewskiej, decyzją ówczesnego Ministerstwa Kultury i Sztuki. Swoją działalnością merytoryczną Muzeum Ziemi Kociewskiej obejmuje terytorium trzech powiatów: starogardzkiego, świeckiego i tczewskiego.

W ramach swojej wielopłaszczyznowej działalności zajmuje się m.in.: pozyskiwaniem eksponatów, ich konserwacją, ewidencją oraz eksponowaniem. Eksponaty, archiwalia i inne pamiątki są prezentowane na stałych wystawach: archeologicznej, etnograficznej oraz historycznej, mieszczących się w budynku przy ul. Bocznej 2, w Baszcie Narożnej oraz w Rauszu na potrzeby wystaw czasowych.

Posiadamy także podręczną bibliotekę liczącą 2143 woluminy, z której mają możliwość korzystania uczniowie szkół wszystkich szczebli a także studenci i mieszkańcy miasta oraz regionu.

Muzeum Ziemi Kociewskiej poprzez swoją służebną misję pełni rolę instytucji wychowawczej młodego pokolenia. Ekspozycje zawierają treści podkreślające najlepsze tradycje narodowe, mające na celu kształtowanie postaw patriotycznych. Możemy z pewnością powiedzieć, że nasze Muzeum jest ośrodkiem działalności kulturalnej, oświatowej i wychowawczej.

W ramach działalności edukacyjnej prowadzimy muzealne lekcje historii dla dzieci i młodzieży szkolnej oraz odczyty i prelekcje zewnętrzne a także wycieczki po mieście.

W ramach naszej działalności prowadziliśmy warsztaty twórcze, prezentujące dawne zawody, jak na przykład garncarstwo. Zajęcia te cieszyły się dużym zainteresowaniem zwłaszcza wśród pań i młodzieży żeńskiej, których delikatne palce potrafiły z gliny naprawdę czynić “cuda”.

Istotną częścią naszej działalności jest organizowanie wystaw czasowych, odnoszących się do naszej małej Ojczyzny. Wystawy te przybliżały nam współcześnie żyjącym choćby takie tematy jak emigracje Kociewiaków w odległe rejony świata jak Australia, Kanada, Nowa Zelandia, czy Stany Zjednoczone.

Tematyka wystaw czasowych jest dość urozmaicona, tak, że każdy zwiedzający mógł znaleźć coś dla siebie.

Niezwykle ważny jest dla nas kontakt z kociewskimi twórcami ludowymi – artystami fotografikami, malarzami i rzeźbiarzami, których prace eksponowaliśmy na wernisażach i wystawach. W lepszych czasach dla muzealnictwa, Muzeum Ziemi Kociewskiej wspierało merytorycznie i finansowo Plenery Twórców Ludowych w Bytoni i Wycinkach.

Specyficzną formą wystaw czasowych są wystawy kolekcjonerskie, prezentujące hobby, pasje i zainteresowania mieszkańców Kociewia, zarówno miasta jak i regionu. Hobbyści mają tutaj okazję do podzielenia się swoimi pasjami z mieszkańcami poprzez możliwość eksponowania swoich zbiorów.

Współpracujemy z galeriami i muzeami zarówno w kraju, jak również za granicą. Mamy bardzo dobre kontakty z Muzeum – Kaszubskim Parkiem Etnograficznym im. Teodory i Izydora Gulgowskich we Wdzydzach Kiszewskich, Muzeum Łazienki Królewskie  w Warszawie, Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy, Muzeum Archeologicznym w Gdańsku, Muzeum Gdańska, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Fabryką Sztuk w Tczewie czy Muzeum Hymny w Będominie.

Bardzo cenimy sobie partnerstwo z Cenrum Kultury Prus Wschodnich z siedzibą w Ellingen (Bawaria), skąd wypożyczaliśmy w przeszłości wiele interesujących wystaw jak choćby: “Dzieje Zakonu Niemieckiego” od chwili jego powstania aż po czasy nam współczesne.

Z innym muzeum niemieckim zorganizowaliśmy wystawę kartograficzną pokazującą Pomorze, Warmię i Mazury na starych mapach.

Na płaszczyźnie lokalnej współpracujemy z miejscowymi placówkami kulturalno – oświatowymi jak na przykład z Biblioteką Miejską, Ogniskiem Pracy Pozaszkolnej, Starogardzkim Centrum Kultury, Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji oraz ze szkołami i przedszkolami.

Naszą małą Ojczyznę przybliżamy również cudzoziemcom, poszukującym tutaj swoich korzeni. Na miarę możliwości udzielamy im fachowej pomocy w poszukiwaniu ich przodków. W tym celu odwiedzali nas potomkowie emigrantów kociewskich z Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych. Wśród zwiedzających byli u nas także przedwojenni mieszkańcy Starogardu pochodzenia niemieckiego, mieszkający obecnie w Austrii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych. Żywo interesowali się naszym miastem, jego przeszłością i teraźniejszością.

Spektakularnym wydarzeniem było przekazanie rekonstrukcji kociewskich strojów ludowych tworzącemu się Muzeum Kociewskiemu w Dunedin na Nowej Zelandii.

Muzeum Ziemi Kociewskiej odwiedzały osoby reprezentujące różne grupy środowiskowe jak na przykład Sybiracy, Kombatanci oraz delegacje zaprzyjaźnionych miast partnerskich z Niemiec, Rosji, Ukrainy, którym pokazaliśmy piękno naszej ziemi kociewskiej.

Istotnym akcentem naszej działalności jest publikowanie od 2006 roku Rocznika Muzealnego “Rydwan”, który stał się agorą intelektualną dla środowisk blisko związanych z Kociewiem. Na stronach “Rydwanu” mają swoje miejsce archeolodzy, etnografowie, historycy, regionaliści i wielu innych ludzi, pragnących podzielić się swoją wiedzą o przeszłości naszej ziemi kociewskiej, jej mieszkańcach, obyczajach i tradycjach ludowych a w odniesieniu do współczesności, dla ludzi wnoszących ciekawe pomysły na rewitalizację starej zabudowy miejskiej. “Rydwan” jest plonem konferencji, spotkań, wystaw i innych imprez organizowanych przez Muzeum w ramach jego misji edukacyjnej i popularyzatorskiej.

W rozwój kultury i działań naukowych wpisują się także badania archeologiczne grodziska w Owidzu. Ich efektem, jak również naszych inicjatyw i starań jest rekonstrukcja wczesnośredniowiecznego grodu w pobliskim Owidzu. Rekonstrukcja grodu miała charakter nowatorski, gdyż było to jedyne przedsięwzięcie tego rodzaju na terenie powiatu starogardzkiego. Uwidoczniło ono dziedzictwo historyczne i kulturowe Kociewia, regionu i kraju. Stało się również bezcennym źródłem wiedzy archeologicznej i historycznej.

Reasumując, Muzeum Ziemi Kociewskiej pragnie po wsze czasy pełnić rolę strażnika dorobku kulturowego, materialnego i duchowego Ziemi Kociewskiej.

Opracował

Zbigniew Potocki
kustosz Muzeum Ziemi Kociewskiej
w Starogardzie Gdańskim

Skip to content